دودون سن كوانتني
دودون دهباشي سن كوانتني1 در سن كوانتن آن ورماندوا2 زاده شد؛ در 986 تا 994 و پس از آن در دربار نورمان برآمد؛ مقارن 1043 درگذشت. وقايعنويس نخستين اميران نورماندي (911 به بعد). اثر منظوم و منثور او به نام رفتار و كردار نخستين اميران نورماندي، در اثناي سالهاي 1015 تا 1030 تأليف شده و مبناي همهٴ آثار بعدي در اين زمينه است
رائول گلابر3
در بورگوندي زاده شد، در صومعههاي مختلف فرانسه و بيشتر در كلوني و سنژرمن دوسر
برآمد، پس از 1044 درگذشت. وقايعنويس فرانسوي. تاريخ حوادث سالهاي 900 تا
1044 را در اثناي سالهاي 1026 و 1044، قسمتي در كلوني و قسمتي در سنژرمن دوسر
نوشت كه قسمت عمدهٴ آن حكايات و پر از خرافه و اوهام است. حاوي شرحي است
مؤثر از قحطي سال1031 .4
مفيدترين بخش تاريخ گلابر كه غالباً نقل شده (كتاب 3، بند 4) اشارهاي است به تصور مردم آن دوره دربارهٴ اين كه مقارن سال 1000 قيامت فرا ميرسد و عمر جهان پايان مييابد. ((چنين تصور ميشود كه جهان زير و زبر خواهد شد و عمر آن به سر آمده است؛ و مردم را گروه گروه ميديدي كه كفن پوشيدهاند)). در آن سال مصيبتي رخ نداد و ترسهاي پيشگويي شده در آن زمان بيش از هيچ زمان ديگري مورد نداشت.
مورخان مسلمان
جز يك استثناي مهم، يعني بيروني، كه در فقرهٴ ب از او سخن گفتيم، مورخان مسلمان كه مورد بحث قرار دادهام همه قرطبي هستند.
ابن فَرْضي
ابوالوليد عبداللّه بن محمد بن يوسف بن نصر اَزْدي بن فَرْضي در 962 - 963 در قرطبه زاده شد؛ در 992 - 993 حج گزارد؛ در 1009 - 1010 قاضي بلنسيه؛ در 21 آوريل 1013 در اثناي